{"id":113756,"date":"2021-02-26T10:21:29","date_gmt":"2021-02-26T06:21:29","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=113756","title":{"rendered":"X\u0130N Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u0259yanat yay\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 29-cu ild&ouml;n&uuml;m&uuml; il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u0259yanat yay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259yanatda deyilir:<\/p>\n<p>&quot;26 fevral 2021-ci il, Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav&uuml;z&uuml; zaman\u0131 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Xocal\u0131da t&ouml;r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131n 29-cu ild&ouml;n&uuml;m&uuml; tamam olur.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 davam ed\u0259n t\u0259cav&uuml;z&uuml; zaman\u0131 m&uuml;lki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259dilmi\u015f \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olub. M&uuml;naqi\u015f\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b&ouml;lg\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 7000 insan ya\u015fay\u0131rd\u0131. 1991-ci ilin oktyabr ay\u0131ndan \u015f\u0259h\u0259r tamamil\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m&uuml;hasir\u0259y\u0259 al\u0131nd\u0131. 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke&ccedil;\u0259n gec\u0259 k&uuml;tl\u0259vi artilleriya z\u0259rb\u0259l\u0259rinin ard\u0131nca Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259ri ke&ccedil;mi\u015f SSR\u0130-nin 366-c\u0131 moto-at\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n k&ouml;m\u0259yi il\u0259 Xocal\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etdi. \u0130\u015f\u011fal&ccedil;\u0131lar Xocal\u0131n\u0131 darmada\u011f\u0131n ed\u0259r\u0259k x&uuml;susi amans\u0131zl\u0131qla onun dinc \u0259halisinin soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t&ouml;r\u0259tdil\u0259r.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin 5379 n\u0259f\u0259r sakini zorak\u0131l\u0131qla qovulmu\u015f, 1275 insan \u0259sir v\u0259 girov g&ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259r\u0259k i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f (onlardan 150 n\u0259f\u0259rin, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n 68 qad\u0131n v\u0259 26 u\u015fa\u011f\u0131n taleyi bu g&uuml;n\u0259d\u0259k m\u0259lum deyil), 487 n\u0259f\u0259r m&uuml;xt\u0259lif d\u0259r\u0259c\u0259li b\u0259d\u0259n x\u0259sar\u0259tl\u0259ri alm\u0131\u015f, 8 ail\u0259 tam m\u0259hv edilmi\u015f, 130 u\u015faq valideynl\u0259rd\u0259n birini, 25 u\u015faq is\u0259 valideynl\u0259rinin h\u0259r ikisini itirmi\u015f, 613 n\u0259f\u0259r, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n 63 u\u015faq, 106 qad\u0131n v\u0259 70 qoca i\u015fg\u0259nc\u0259 verilm\u0259kl\u0259 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 &ouml;ld&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015fd&uuml;r.<\/p>\n<p>Xocal\u0131dak\u0131 faci\u0259vi hadis\u0259l\u0259rin b&uuml;t&uuml;n m&ouml;vcud faktlar\u0131 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 s&uuml;but edir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n bu \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t&ouml;r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259r s\u0131radan v\u0259 t\u0259sad&uuml;fi h\u0259r\u0259k\u0259t deyil, Erm\u0259nistan\u0131n sistemli zorak\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si olub. Xocal\u0131dak\u0131 m&uuml;lki insanlar\u0131n m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 Erm\u0259nistanda d&ouml;vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 y&uuml;r&uuml;d&uuml;l\u0259n etnik z\u0259mind\u0259 nifr\u0259t v\u0259 irqi ayr\u0131-se&ccedil;kilik siyas\u0259tind\u0259n qaynaqlanan cinay\u0259t idi v\u0259 sad\u0259c\u0259 etnik m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g&ouml;r\u0259 insanlar\u0131n k&uuml;tl\u0259vi q\u0259tlin\u0259 y&ouml;n\u0259lmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;irdiyi t\u0259cav&uuml;z siyas\u0259ti &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n t&ouml;r\u0259dilmi\u015f m&uuml;harib\u0259, s&uuml;lh v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r v\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 insan h&uuml;quqlar\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar h&uuml;ququn, x&uuml;susil\u0259 1949-cu il Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131, Soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Konvensiya, M&uuml;lki v\u0259 Siyasi H&uuml;quqlar haqq\u0131nda Beyn\u0259lxalq Pakt, \u0130qtisadi, Sosial v\u0259 M\u0259d\u0259ni H&uuml;quqlar haqq\u0131nda Beyn\u0259lxalq Pakt, \u0130\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 dig\u0259r q\u0259ddar, qeyri-insani, yaxud l\u0259yaq\u0259ti al&ccedil;aldan davran\u0131\u015f v\u0259 c\u0259za n&ouml;vl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 Konvensiya, \u0130rqi ayr\u0131-se&ccedil;kiliyin b&uuml;t&uuml;n formalar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si haqq\u0131nda beyn\u0259lxalq Konvensiya, U\u015faq h&uuml;quqlar\u0131 haqq\u0131nda Konvensiya v\u0259 \u0130nsan h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259sas azadl\u0131qlar\u0131n m&uuml;dafi\u0259si haqq\u0131nda Konvensiyan\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda 17 d&ouml;vl\u0259tin milli qanunvericilik orqan\u0131, h\u0259m&ccedil;inin AB\u015e-\u0131n 23 \u015ftat\u0131 Xocal\u0131da dinc \u0259halinin q\u0259tliam\u0131n\u0131 pisl\u0259y\u0259n v\u0259 bunu insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259t akt\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n q\u0259tnam\u0259 v\u0259 q\u0259rarlar q\u0259bul edibl\u0259r. Eyni zamanda, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 T&uuml;rkdilli D&ouml;vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 pisl\u0259nilm\u0259sini ehtiva ed\u0259n q\u0259tnam\u0259 v\u0259 b\u0259yanatlar q\u0259bul etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Avropa \u0130nsan H&uuml;quqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259si 2010-cu il 22 aprel tarixli q\u0259rar\u0131nda Xocal\u0131da t&ouml;r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259t\u0259 m&uuml;nasib\u0259td\u0259 h&uuml;cumda i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259rin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 m&uuml;harib\u0259 cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 ya insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r tutulan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k m&uuml;h&uuml;m n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lib.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq h&uuml;quqa zidd f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, beyn\u0259lxalq cinay\u0259t h&uuml;ququnun ad\u0259t v\u0259 m&uuml;qavil\u0259 normalar\u0131na \u0259sas\u0259n, Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t&ouml;r\u0259dil\u0259nl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla, silahl\u0131 m&uuml;naqi\u015f\u0259 kontekstind\u0259 t&ouml;r\u0259dilmi\u015f m&uuml;\u0259yy\u0259n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r beyn\u0259lxalq cinay\u0259t \u0259m\u0259ll\u0259ri hesab olunur. Bu \u0259m\u0259ll\u0259rin t&ouml;r\u0259dilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 onlarla \u0259lbir olan v\u0259 onlara k&ouml;m\u0259k ed\u0259nl\u0259r d\u0259 f\u0259rdi qaydada m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rlar. Lakin bu g&uuml;n\u0259d\u0259k, Erm\u0259nistanda Xocal\u0131 faci\u0259si v\u0259 dig\u0259r bu kimi &ccedil;oxsayl\u0131 m&uuml;harib\u0259 v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259t \u0259m\u0259ll\u0259rinin t&ouml;r\u0259dilm\u0259sind\u0259 bilavasit\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n he&ccedil; biri cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 c\u0259lb edilm\u0259yib.<\/p>\n<p>&Ouml;z t\u0259qsirini etiraf etmi\u015f Erm\u0259nistan\u0131n o d&ouml;vrd\u0259ki m&uuml;dafi\u0259 naziri v\u0259 sabiq prezidenti Serj Sarkisyan Britaniya jurnalisti Tomas de Vaala m&uuml;sahib\u0259sind\u0259 deyib: &ldquo;Xocal\u0131dan qabaq az\u0259rbaycanl\u0131lar d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rd&uuml;l\u0259r ki, erm\u0259nil\u0259r m&uuml;lki \u0259haliy\u0259 \u0259l qald\u0131ra bilm\u0259y\u0259n xalqd\u0131rlar. Biz bu stereotipi s\u0131nd\u0131rd\u0131q&rdquo; (Tomas de Vaal, Qaraba\u011f: Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan s&uuml;lh v\u0259 sava\u015f yollar\u0131nda (Nyu-York Universiteti N\u0259\u015friyyat\u0131, 2003, s\u0259hif\u0259 172).<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131 dinc \u0259halisinin m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131nmas\u0131 v\u0259 onlara qar\u015f\u0131 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259rin t&ouml;r\u0259dilm\u0259si Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n 27 sentyabr &ndash; 10 noyabr 2020-ci il tarixl\u0259rind\u0259 apar\u0131lan h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar zaman\u0131 da davam etdirilmi\u015fdir. D&ouml;y&uuml;\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n getdiyi c\u0259bh\u0259 b&ouml;lg\u0259sind\u0259n xeyli aral\u0131da yerl\u0259\u015f\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n G\u0259nc\u0259, B\u0259rd\u0259, T\u0259rt\u0259r kimi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin m&uuml;lki \u0259halisini v\u0259 m&uuml;lki infrastrukturunu m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259d\u0259f\u0259 alan Erm\u0259nistan, 1992-ci ild\u0259 oldu\u011fu kimi 2020-ci ild\u0259 d\u0259 eyni q\u0259bild\u0259n olan terror taktikas\u0131na \u0259l atd\u0131 v\u0259 bu d\u0259f\u0259 art\u0131q m&uuml;asir n&ouml;v zirehli silahlar v\u0259 raket qur\u011fular\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k &ccedil;oxsayl\u0131 dinc az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. \u0130st\u0259r 1992-ci il Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 2020-ci ild\u0259 m&uuml;lki \u0259halinin bombardman\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; zorak\u0131l\u0131q siyas\u0259tini a\u015fkarcas\u0131na n&uuml;mayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 inan\u0131r ki, milli s\u0259viyy\u0259d\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 m&ouml;vcud beyn\u0259lxalq h&uuml;quq &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 g&ouml;r&uuml;l\u0259n davaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259r c\u0259zas\u0131zl\u0131\u011fa son qoyulmas\u0131na v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav&uuml;z&uuml; zaman\u0131 t&ouml;r\u0259dilmi\u015f a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131yan \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259dal\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259si qar\u015f\u0131s\u0131na &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k&quot;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 29-cu ild&ouml;n&uuml;m&uuml; il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u0259yanat yay\u0131b. B\u0259yanatda deyilir: &quot;26 fevral 2021-ci il, Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav&uuml;z&uuml; zaman\u0131 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Xocal\u0131da t&ouml;r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131n 29-cu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-113756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=113756"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113756\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=113756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=113756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=113756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}