{"id":112454,"date":"2021-02-09T18:08:28","date_gmt":"2021-02-09T14:08:28","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=112454","title":{"rendered":"M\u00fcasir yana\u015fman\u0131n yeni m\u0259rk\u0259zi: R\u0259qab\u0259tli insan kapital\u0131 v\u0259 m\u00fcasir innovasiyalar m\u0259kan\u0131 Az\u0259rbaycan"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 2 fevral 2021-ci il tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f v\u0259 2021-2030-cu ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201d\u0259 \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259timizin n\u00f6vb\u0259ti onillikd\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n biri d\u00fcnyada artan r\u0259qab\u0259t\u0259 haz\u0131r olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizin y\u00fcks\u0259k r\u0259qab\u0259tli insan kapital\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131rmaqd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> Bel\u0259 ki, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan inqilabi texnoloji d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u015f\u0259raitind\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259raras\u0131 r\u0259qab\u0259t daha da artm\u0131\u015fd\u0131r. <\/p>\n<p>Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcasir t\u0259hsil, innovasiyalar\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259n m\u00fcnbit \u015f\u0259rait v\u0259 insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u0259sas \u015f\u0259rtdir. Bu prioritetin u\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259ti \u00fc\u00e7 m\u0259qs\u0259d\u0259 nail olunmal\u0131d\u0131r: <\/p>\n<p>XXI \u0259srin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun t\u0259hsilin qurulmas\u0131; yarad\u0131c\u0131 v\u0259 innovativ c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131; v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzinin formala\u015fmas\u0131. <\/p>\n<p>Burada t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. D\u00f6vl\u0259tin davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259hsil sistemidir. Az\u0259rbaycanda XXI \u0259srin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olan t\u0259hsil sisteminin formala\u015fmas\u0131nda d\u00f6vl\u0259tin iqtisadi potensial\u0131n\u0131n pay\u0131 m\u00fctl\u0259q art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p>D\u00fcnyada artan r\u0259qab\u0259t\u0259 davam g\u0259tir\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf\u0131 m\u00fcasir v\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259hsil\u0259 arxalanmal\u0131d\u0131r. M\u0259hz t\u0259hsil vasit\u0259sil\u0259 insan kapital\u0131n\u0131n milli s\u0259rv\u0259td\u0259 i\u015ftirak pay\u0131 davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>  Bildiyimiz kimi d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 inki\u015faf edir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda r\u0259qab\u0259t getdikc\u0259 art\u0131r. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionda apar\u0131c\u0131 iqtisadi g\u00fcc\u0259 malik \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Haz\u0131rki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259r: inki\u015faf etmi\u015f insan kapital\u0131n\u0131 art\u0131rmaq, sa\u011flam \u0259traf m\u00fchitin t\u0259min etm\u0259k, h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar yaratmaq, h\u0259m\u00e7inin iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. <\/p>\n<p>\u0130nsan kapital\u0131na y\u00f6n\u0259ldil\u0259n investisiyalar\u0131n  iki \u0259sas istiqam\u0259ti vard\u0131r: birincisi t\u0259hsil\u0259, ikincisi is\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 s\u0259hiyy\u0259nin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldil\u0259n investisiyalard\u0131r. <\/p>\n<p>T\u0259hsil sisteminin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 daha keyfiyy\u0259tli insan kapital\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na,yeni bacar\u0131qlar\u0131n k\u0259\u015ff olunmas\u0131na,iqtisadi art\u0131ma m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kdir. <\/p>\n<p>Son ill\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fcasir standartlara tam cavab ver\u0259n, bir-birind\u0259n yax\u015f\u0131, modern m\u0259kt\u0259b binalar\u0131 in\u015fa edilir, t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rininmaddi-texniki bazas\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilir. T\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 q\u0259bul edil\u0259n m\u00fch\u00fcm q\u0259rarlardan biri d\u0259 \u201c2019-2023-c\u00fc ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda ali t\u0259hsil sisteminin beyn\u0259lxalq r\u0259qab\u0259tliliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dd\u0131r. Proqramda iki istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. <\/p>\n<p>Birinci istiqam\u0259t ali t\u0259hsilin m\u0259zmun v\u0259 keyfiyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin beyn\u0259lxalq ikili diplom proqramlar\u0131 v\u0259 xarici m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin c\u0259lb olunmas\u0131 yolu il\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini, ikinci istiqam\u0259t is\u0259 xaricd\u0259 doktorantura t\u0259hsili vasit\u0259sil\u0259 universitetl\u0259rimizin akademik potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<br \/>\nG\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada artan r\u0259qab\u0259t\u0259 haz\u0131r olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan prioritetl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 m\u00fcnbit \u015f\u0259rait hesab olunur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, s\u0259hiyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259rinin v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi siyas\u0259tin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259ndir. D\u00f6vl\u0259t \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131na,v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259m\u0259k v\u0259 istirah\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131na, h\u0259m\u00e7inin  tibbi-sanitariya v\u0259 tibbi-sosial yard\u0131ma t\u0259minat verir.<\/p>\n<p> Az\u0259rbaycanda icbari tibbi s\u0131\u011fortan\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015flanmas\u0131 da son ill\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan islahatlar\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011furlar\u0131ndand\u0131r. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n epidemioloji g\u0259rginliy\u0259 baxmayaraq, yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 profilaktika sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan kompleks profilaktik t\u0259dbirl\u0259r respublikada epidemioloji sabitliyi qoruyub saxlama\u011fa imkan verir. Eyni zamanda g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 s\u0259hiyy\u0259nin maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin tikintisi, \u0259sasl\u0131 t\u0259miri v\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131, onlar\u0131n m\u00fcasir tibbi avadanl\u0131qla t\u0259chiz edilm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 s\u0259hiyy\u0259nin idar\u0259 olunmas\u0131nda h\u0259dd\u0259n art\u0131q m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n imtina edil\u0259c\u0259k, idar\u0259etm\u0259d\u0259 s\u0131rf icra\u00e7\u0131 funksiyalar\u0131n\u0131n inzibati-iqtisadi formalarla \u0259v\u0259z olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k v\u0259 bununla da m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259li idar\u0259etm\u0259 strukturlar\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 ayr\u0131lmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si t\u0259min edil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>           Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259sasl\u0131 iqtisadi v\u0259 s\u0259naye islahatlar\u0131, ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata kecirilmi\u015f m\u0259qs\u0259dli d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131, geni\u015f xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 akkumulyasiya edilmi\u015f maliyy\u0259 imkanlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 yax\u015f\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni baza il\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir. \u0130nnovasiya y\u00f6n\u00fcml\u00fc iqtisadi inki\u015faf modelind\u0259 bir s\u0131ra sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 v\u0259 sah\u0259l\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Bununla \u0259laq\u0259dard\u0131r ki, respublikam\u0131zda bir s\u0131ra texnoloji m\u0259rk\u0259zl\u0259rin yenid\u0259n qurulmas\u0131 m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 ver\u0259 bilir.<\/p>\n<p> Bundan \u0259lav\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 makroiqtisadi sabitlik, fiskal dayan\u0131ql\u0131l\u0131q, \u0259lveri\u015fli biznes m\u00fchiti, inki\u015faf etmi\u015f infrastruktur n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 daha da inki\u015faf ed\u0259c\u0259kdir <br \/>\n<img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2021\/february\/09\/medium\/gencqiz.jpg\" style=\"width: 250px; height: 200px;\" \/><br \/>\n<strong>Neft\u00e7alal\u0131 g\u0259nc, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin<br \/>\n\u0130qtisadiyyat fakult\u0259sinin IV kurs t\u0259l\u0259b\u0259si<br \/>\nAytac Na\u011f\u0131soy<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 2 fevral 2021-ci il tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f v\u0259 2021-2030-cu ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201d\u0259 \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259timizin n\u00f6vb\u0259ti&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-112454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=112454"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112454\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=112454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=112454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=112454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}