{"id":110437,"date":"2021-01-05T12:00:55","date_gmt":"2021-01-05T08:00:55","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=110437","title":{"rendered":"&#8220;Qiym\u0259t art\u0131m\u0131 \u0259halinin sosial rifah\u0131na t\u0259sir etm\u0259y\u0259c\u0259k&#8221;- <font color=red><b>Mill\u0259t v\u0259kili<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cD\u00fcnya enerji bazar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n qiym\u0259t art\u0131m\u0131 enerjida\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin yenid\u0259n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini aktualla\u015fd\u0131r\u0131b. Haz\u0131rda qlobal tendensiya ondan ibar\u0259tdir ki, benzin v\u0259 dizel yanaca\u011f\u0131n\u0131n p\u0259rak\u0259nd\u0259 qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 dem\u0259k olar ki, d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 qiym\u0259t art\u0131m\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bunun obyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259ri var v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, vaxt\u0131nda bu c\u00fcr q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq\u00a0\u00a0sektorda yarana bil\u0259c\u0259k m\u00fcmk\u00fcn riskl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bunu\u00a0APA-ya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Hikm\u0259t Babao\u011flu deyib.<br \/>\nDeputat bildirib ki, \u0259slind\u0259, h\u0259l\u0259 2020-ci ild\u0259 b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b v\u0259 \u00e7evik iqtisadi \u00fcsullarla art\u0131m dinamikas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k d\u0259rhal istehlak bazar\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b: \u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, biz 2019-2020-ci ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, G\u00fcrc\u00fcstan, Ukrayna, Almaniya v\u0259 s. kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcvafiq olaraq benzin v\u0259 dizel yanaca\u011f\u0131n\u0131n qiym\u0259tind\u0259 4 faizd\u0259n 32 faiz\u0259d\u0259k art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 etdik. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 is\u0259 Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2019-cu ild\u0259 d\u00fcnyada benzinin orta qiym\u0259ti bir litr\u0259 g\u00f6r\u0259 0,91 dollar oldu\u011fu halda, 2020-ci il dekabr\u0131n sonunda art\u0131q 1,04 dollar t\u0259\u015fkil edib ki, bu da il \u0259rzind\u0259 14% art\u0131m dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Lakin bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi x\u00fcsusi sosial v\u0259 tarif siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 qiym\u0259t bazar\u0131 sabit olaraq qald\u0131.\u00a0\u00a0Bel\u0259 ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 dizel yanaca\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 sonuncu qiym\u0259t t\u0259nziml\u0259nm\u0259si 2013-c\u00fc ild\u0259, A\u0130-92 markal\u0131 benzin \u00fczr\u0259 is\u0259 2017-ci ild\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Ancaq \u00f6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 respublika \u00fczr\u0259 orta ayl\u0131q \u0259m\u0259k haqq\u0131 uy\u011fun olaraq 425,1 manat v\u0259 528,5 manat t\u0259\u015fkil edib, 2013-2020-ci ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 orta ayl\u0131q \u0259m\u0259k haqq\u0131 66%, pensiyalar 73% art\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin 10 ay\u0131nda (yanvar-oktyabr) orta ayl\u0131q \u0259m\u0259k haqq\u0131 704,5 manat t\u0259\u015fkil edib. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b v\u0259 bu \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Lakin g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi bu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 benzinin v\u0259 dizel yanaca\u011f\u0131n\u0131n parak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f qiym\u0259tind\u0259 he\u00e7 bir art\u0131m ba\u015f verm\u0259yib. Baxmayaraq ki, son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycana avtomobil idxal\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b. Bel\u0259 ki, 2018-ci ild\u0259 28.876, 2019-cu ild\u0259 47.710, 2020-ci ilin 11 ay\u0131nda is\u0259 47.841 avtomobil idxal edilib. \u0130dxal\u0131n artmas\u0131 analoji olaraq, benzin\u0259 v\u0259 dizel\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131 da art\u0131r\u0131b ki, bu da qiym\u0259t t\u0259nziml\u0259nm\u0259sini z\u0259ruri ed\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib\u201d.<\/p>\n<p>Deputat qeyd edib ki, eyni zamanda 2019-cu ild\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan Prezidentinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 iki inqilabi sosial paket h\u0259yata ke\u00e7irilib:<br \/>\n\u201cPandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259haliy\u0259 v\u0259 biznes\u0259 d\u0259st\u0259k paketl\u0259ri realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu\u00a0\u00a0iki sosial paket \u00fcmumilikd\u0259 4,2 mln. n\u0259f\u0259ri \u0259hat\u0259 edib ki, bu da \u0259halimizin 42 faizi dem\u0259kdir. Paketl\u0259rin maliyy\u0259 h\u0259cmi is\u0259 2019-cu il \u00fc\u00e7\u00fcn 2,3 mlrd. manat, 2020-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 3 mlrd. manat t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi b\u00fct\u00fcn bunlar \u00fcmumi iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r v\u0259 real maliyy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri kontekstind\u0259 obyektiv qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 t\u0259l\u0259b edir. Ancaq buna baxmayaraq haz\u0131rda t\u0259tbiq edil\u0259n qiym\u0259t art\u0131m\u0131 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 qiym\u0259t artm\u0131na s\u0259b\u0259b olmayacaq. \u00c7\u00fcnki paralel olaraq m\u00fcvafiq \u00f6nl\u0259yici t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, qiym\u0259t t\u0259nziml\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 \u0259lav\u0259 daxilolmalar proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, yaranan \u0259lav\u0259 v\u0259sait \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sistemli v\u0259 davaml\u0131 xarakter da\u015f\u0131yan sosial siyas\u0259t\u0259 uy\u011fun olaraq, sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc t\u0259dbirl\u0259r\u0259 yon\u0259ldil\u0259c\u0259k. Bu is\u0259 qiym\u0259t art\u0131m\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259ssas olan sosial t\u0259b\u0259q\u0259ni qorumaq dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Dizel yanaca\u011f\u0131n\u0131n qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n s\u0259rni\u015finda\u015f\u0131ma il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rin\u0259 t\u0259sirinin neytralla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlara kompensasiya \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259k. Kompensasiyan\u0131n verilm\u0259si mexanizmi yanvar ay\u0131n\u0131n sonunad\u0259k a\u00e7\u0131qlanacaq. Bu, \u0259halinin, x\u00fcsusil\u0259 sosial h\u0259ssas qrupun m\u0259nafeyin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda daha \u00e7ox istifad\u0259 etdiyi ictimai n\u0259qliyyatda tarif d\u0259yi\u015fikliyi apar\u0131lmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131lan m\u00fch\u00fcm add\u0131md\u0131r. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi qiym\u0259t art\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul edil\u0259rk\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 kompleks yana\u015f\u0131lmaqla h\u0259ssas sosial qruplar\u0131n v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n sosial m\u0259nafeyi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b\u201d.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cD\u00fcnya enerji bazar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n qiym\u0259t art\u0131m\u0131 enerjida\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin yenid\u0259n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini aktualla\u015fd\u0131r\u0131b. Haz\u0131rda qlobal tendensiya ondan ibar\u0259tdir ki, benzin v\u0259 dizel yanaca\u011f\u0131n\u0131n p\u0259rak\u0259nd\u0259 qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 dem\u0259k olar ki, d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-110437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110437","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110437"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110437\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}