Argentinadan Afrikaya səyahət edən kruiz gəmisində Hantavirus halları baş verdi və qlobal səhiyyə xəbərdarlığına səbəb oldu. Yeddi Hantavirus halından üçü ölümlə nəticələndi. Hantavirus xəbərdarlığı ilə bağlı ictimai etirazlardan sonra vətəndaşlar "Hantavirus nədir və onun simptomları nədir?" sualını verməyə başladılar.
Ucnoqta.az bildirir ki, Hantavirus əsasən siçan və siçovul kimi gəmiricilərin nəcisi, sidiyi və tüpürcəyi vasitəsilə yayılan viruslar ailəsidir. Bəs, hantavirus yoluxucudurmu və özünüzü qorumağın yolları hansılardır?
Hantavirusun insandan insana ötürülmə qabiliyyəti məhduddur. Lakin gəmiricilərlə təmasdan sonra yaranan vəziyyətlər olduqca ağır ola bilər.
Bu virus qrupu əsasən iki əsas klinik vəziyyətə gətirib çıxarır: ağciyərlərə təsir edən Hantavirus Ağciyər Sindromu (HPS) və böyrək çatışmazlığına səbəb ola bilən Böyrək Sindromu ilə Hemorragik Qızdırma (HFRS).
Hantavirusun əlamətləri
Hantavirus simptomları əvvəlcə qriplə qarışdırılır. Bel, kalça və çiyinlərdə şiddətli yorğunluq, qızdırma və əzələ ağrısı yaranır. Lakin qarın ağrısı, başgicəllənmə və qusma kimi problemlər də yarana bilər.
Xəstəlik irəlilədikcə simptomlar çoxalır. Ağciyərlərin zədələnməsi ilə bağlı hallarda şiddətli nəfəs darlığı və öskürək başlayır, böyrəklərin zədələnməsi isə aşağı təzyiq, şok və kəskin böyrək çatışmazlığı kimi simptomlara səbəb olur.
Hantavirus "aerozolizasiya" adlanan bir üsulla ötürülür. Virus ehtiva edən gəmirici tullantıları quruyub toza çevrildikdə, bu tozu nəfəs almaq virusun bədənə daxil olmasına səbəb olur. Məsələn, uzun müddət bağlı olan anbarı, tövləni və ya çardağı təmizləyərkən havaya buraxılan toz əsas risk faktorudur. Bununla belə, yoluxmuş gəmirici tərəfindən dişlənmək, çirklənmiş səthlərə toxunmaq və sonra əllərinizlə ağıza və ya burnunuza toxunmaq da ötürülmə yollarıdır.
Necə qorunmalı?
Hantavirusdan qorunmağın ən təsirli yolu yaşayış sahələrinizdəki gəmirici populyasiyasını nəzarətdə saxlamaqdır. Gəmiricilərin daxil olmasının qarşısını almaq üçün evlər, anbarlar və iş yerləri təcrid olunmalı və qida bağğlı qablarda saxlanılmalıdır.
Gəmirici qalıqları olan əraziləri təmizləyərkən maska və əlcəklərdən istifadə edilməlidir. Səthləri birbaşa süpürmək əvəzinə, virusun havaya yayılmasının qarşısını almaq üçün ağartıcı kimi dezinfeksiyaedici maddələr püskürtülməlidir. Erkən müdaxilə də vacibdir. Gəmiricilərlə təmasdan sonra simptomlar yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edilməlidir.