Ucnoqta.az
www.ucnoqta.az

İştaha və iltihaba kömək edən məhsul

06:24 - 29 Yanvar 2026 tarixində dərc olunub.

Barbara Pereira da Silvanın rəhbərlik etdiyi Viçosa Federal Universitetinin tədqiqatçılarından ibarət qrup, çia toxumu məhsullarının sinir sisteminə təsirini araşdırıb.

Ucnoqta.az xəbər verir ki, tədqiqatın aparıcı müəllifi Patrisiya Nayara Estevam idi və nəticələr Nutrition jurnalında dərc edilib.
Təcrübələr erkək Wistar siçovulları üzərində aparılıb. İlk səkkiz həftə ərzində heyvanlara metabolik pozğunluqlara səbəb olmaq üçün donuz yağı və fruktoza ilə zəngin qida verilib.

Bundan sonra bəzi siçovullar orijinal pəhrizlərini yeməyə davam ediblər, digərlərinə isə soya yağının əvəzinə çia yağı və ya çia toxumu unu verildi. Beyin toxuması nümunələri molekulyar dəyişikliklər üçün təhlil edilib.

Məlum oldu ki, çia yağı iştahanı yatırmaqda iştirak edən POMC və CART genlərinin aktivliyini artırır. Bu zülallar doyma siqnalını verir. Çia unu ilə bəslənən siçovullarda belə bir təsir müşahidə edilmədi, lakin hər iki məhsul aclığı azaldan bir hormon olan leptinə qarşı beynin həssaslığını artırdı və iştahanı stimullaşdıran Y neyropeptidinin aktivliyini azaldıb.

Çia unu və yağı iltihabı dəstəkləyən bir protein kompleksi olan NF-κB-nin aktivliyini azaldıb. Çia unu həmçinin hüceyrə antioksidan müdafiəsindən məsul olan Nrf2 geninin ifadəsini artırıb. Alimlər bunu toxumlardakı fenol birləşmələri ilə əlaqələndirirlər.
Kompüter modelləşdirməsi göstərdi ki, rozmarin və kofein turşuları kimi maddələr iştahanı tənzimləyən reseptorlara birbaşa bağlana bilər. Bu, təcrübədə müşahidə edilən molekulyar dəyişiklikləri izah edir. Lakin, heyvanların bədən çəkisi dəyişməyib, bu, ehtimal ki, pəhrizin yüksək kalorili tərkibinə görədir. Tədqiqatçılar nəticələrin heyvanlarda əldə edildiyini və onların əhəmiyyətini qiymətləndirmək üçün insanlarda klinik sınaqların aparılmasının vacibliyini qeyd edirlər. Tədqiqat funksional qidaların təkcə maddələr mübadiləsinə deyil, həm də beyindəki molekulyar proseslərə təsir göstərə biləcəyini təsdiqləyir.
 

Müəllif: Ucnoqta.az redaksiyası