Ucnoqta.az
www.ucnoqta.az

Qarışqalar gündə 250 dəfə yatırlar

09:01 - 22 Aprel 2026 tarixində dərc olunub.

İşçi qarışqalar heç vaxt bizim kimi yatmırlar. Və bu, bəlkə də onların biologiyasındakı ən qəribə şeylərdən biridir, bəlkə də kosmosda gəzmək üçün inanılmaz qabiliyyətləri istisna olmaqla. 
Qarışqalar polifazalı yuxu tətbiq edirlər. Bu, gün ərzində çoxsaylı qısa istirahət fasilələrinə aiddir.

Ucnoqta.az xəbər verir ki, Animal Hype veb saytına görə, işçi qarışqalar gündə təxminən 250 dəfə yatırlar və hər fasilə bir dəqiqədən bir az çox davam edir. Ümumilikdə bu, təxminən beş saatlıq yuxuya bərabərdir, lakin pilləli cədvəl sayəsində koloniyanın demək olar ki, 80%-i həmişə oyaqdır və işləməyə və ya ərazisini müdafiə etməyə hazırdır.
Yuvadakı müxtəlif rollar bərpa üçün tamamilə fərqli yanaşmalar tələb edir:

Dişi ana qarışqa gündə doqquz saata qədər böyük altı dəqiqəlik bloklarda, mərkəzi otaqda tamamilə təhlükəsiz yatır;
Əsgərlər işçilərdən daha az yatırlar, lakin onların yuxusu daha dərin və uzun olur, bu da qəfil döyüşlər üçün maksimum enerjiyə qənaət etməyə kömək edir;
Yem axtaranlar qaçarkən, bəzən hətta ev sığınacaqlarının xaricində belə ultra qısa fasilələrlə kifayətlənirlər.

Maraqlıdır ki, ana qarışqalar tez-tez yuvanın reproduktiv səmərəliliyini artırmaq və xarici stimullardan yayınmamaq üçün istirahət dövrlərini nəsillərinin inkişaf dövrləri ilə sinxronlaşdırırlar.

Qarışqalar harada yatırlar?
Bu canlıların xüsusi olaraq təyin olunmuş rahat "yataq otaqları" yoxdur. Yuxu yeri birbaşa fərdin cari vəzifələrindən və təhlükə səviyyəsindən asılıdır.
Dayə qarışqalar sürfələrin yanında isti inkubatorlarda yuxuya gedirlər ki, rütubət dəyişərsə, onları dərhal təhlükəsiz yerə köçürə bilsinlər. Ana qarışqa isə öz növbəsində həmişə ən qorunan otaqda, onu oyandıqdan dərhal sonra yemləyən və təmizləyən sadiq yoldaşları ilə əhatə olunmuş şəkildə istirahət edir.

Dincəlməyə ən təəccüblü yanaşma təhlükəli köçəri növlər tərəfindən nümayiş etdirilir. Ordu qarışqaları budaqlardan və torpaqdan daimi sığınacaqlar tikmədikləri üçün öz bədənlərindən müvəqqəti yuvalar yaradırlar. İşçilər və əsgərlər sözün əsl mənasında çənələri və ayaqları ilə bir-birinə yapışaraq kraliçanın və gənc nəslin rahat yatdığı möhkəm canlı divarlar əmələ gətirirlər.

Müəllif: Ucnoqta.az redaksiyası